شمس الدين حافظ

527

ديوان كامل و جامع هديه حافظ ( فارسى )

443 - « دلم را مشكن » چو گل هردم به بويت جامه در تن * كنم چاك از گريبان تا به دامن تنت را ديد گل ، گويى كه در باغ * چو مستان جامه را بدريد ، بر تن من از دستِ غمت مشكل بَرم جان * ولى دل را تو آسان بُردى از من به قولِ دشمنان برگشتى از دوست * نگردد هيچ‌كس با دوست ، دشمن تنت در جامه چون در جام ، باده * دلت در سينه چون در سيم ، آهن ببار اى شمع ، اشك از چشم خونين * كه سوزِ دل شود بر خَلق روشن مكن كز سينه‌ام آهِ جگرسوز * برآيد همچو دود از راهِ روزن دلم را مشكن و در پا مينداز * كه دارد در سرِ زلفِ تو مسكن چو دل در زلفِ تو بسته‌ست حافظ * بدين‌سان كارِ او در پا ميفكن * توضيحات : معنى بيت ( 1 ) ( دايما به اميد تو و به شوق ديدارت مانند گل جامه را تا گريبان چاك مىزنم ) معنى بيت ( 2 ) ( گويا گل در باغ ، تن زيباى تو را ديده كه مانند افراد مست و بىقرار از رشك و حسد جامه خود را از تن پاره مىكند و از غنچه به گل تبديل مىشود ) معنى بيت ( 5 ) ( تن زيباى تو در ميان لباس نازك و لطيف مانند شراب در جام لطيف و زيبا نمايان مىشود و در سينه سفيد و بلورين تو قلبى چون سنگ سياه و سخت وجود دارد ) معنى بيت ( 6 ) ( اى شمع اشك ببار زيرا داغ دل تو بر مردم آشكار مىشود پس چون نتوانستى راز عشق را پنهان‌سازى شايسته گريهء خونبار هستى ) معنى بيت ( 7 ) ( از دوستان روى برمگردان و كارى مكن كه از روزنه و منفذ سينه‌ام آه جگرسوز خارج شود ) معنى بيت ( 9 ) ( از آنجايى كه حافظ دل به گيسوى تو بسته است پس اين‌گونه كار او را ناديده مگير و كوچك نشمار ) . * ترجمه : * نتيجه تفأل : 1 - در اين ماه دربارهء كارى كه در پيش داريد شخصا اقدام كنيد و پا به ميان بگذاريد و قبل از اينكه آن عمل را انجام دهيد با يكى از آشنايان آگاه و باتجربه و دلسوز مشورت كنيد ، بدانيد كه با توكل به خدا به مرادتان مىرسيد . 2 - غم خوردن و ناله كردن دردى را دوا نمىكند بلكه شما را افسرده و رنجور مىسازد پس بيهوده خود را به آب و آتش نزنيد و از فلسفه وجودى اراده و تفكر كمك بگيريد و با شتاب و عجله ، كارها را پيچيده‌تر نسازيد ، از نيروى ايمان و اعتقاد همراه با توكل به خدا و همگام با فعاليت و خرد و عقل اين كار را عملى سازيد . 3 - تا يك ماه ديگر تمام ناراحتىهاى شما رفع مىشود و اوضاع بر وفق مراد خانواده و جناب‌عالى مىباشد و كار و نيت شما عملى مىگردد ، پس آستين‌ها را بالا بزنيد و اقدام كنيد . 4 - اين نيت عملى مىگردد ولى شتاب آفت و بلاى آن مىباشد ابتدا مقدمات لازم را فراهم سازيد و واهمه نداشته باشيد . 5 - عزيزم ، اگر پيام هستى و عشق را دريافت نكرديد به فرستنده دست نزنيد ، گيرنده‌هاى خود را تنظيم كنيد . 6 - به پدر و مادر احترام بگذاريد و همسر را دوست بداريد و دست از لجبازى برداريد . ملاقات مهمى و مسافرتى خوب در پيش داريد . 7 - خواجه در بيتهاى 3 و 4 و 8 به ترتيب فرمايد : ( من از غمت نمىتوانم جانم را خلاص كنم و نجات دهم ، زيرا تو ، دل را به آسانى از من گرفتى ) ( با سخن و مكّارى دشمنان از دوستان دورى كردى ، درحالىكه هيچ‌كس نبايد با دوست خود دشمن شود ) ( دلم را خوار مكن زيرا جاى و مسكن او در گيسوى توست ) تفسير كنيد .